» Giới thiệu » Nói về người khởi xướng bánh tét Trà Cuôn trở thành đặc sản để khởi nghiệp

Nói về người khởi xướng bánh tét Trà Cuôn trở thành đặc sản để khởi nghiệp

Với Trà Cuôn, một định danh của huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh mới tách ra từ Cưu Long khi giải phóng, thuộc miền Tây Nam bộ vùng sông nước. Vốn Trà Vinh một tỉnh nghèo của Đồng bằng sông Cửu Long, người đan đa phần sống bằng nghề nông đa số trồng lúa nước và đánh bắt hải sản ven sông. Với công việc suốt ngày trên đồng ruộng, để no bụng làm đồng cả ngày người dân đa phần chọn các món ăn có chứa nếp hay mang cả cơm nấu sẵn đem theo. Các món như bánh ít, bánh tét, bánh bột gạo, xôi… có lẽ sẽ được ưa chuộng nhiều hơn vì dễ mang theo, ăn nhanh và dễ bảo quản.

          Vào các năm sau giải phóng 1975, bánh tét thời đó là những đòn bánh nhỏ gọn tầm 300g, nhân  thì được làm bằng đậu xanh và mỡ heo với giá 1-2 hào/đòn.

          Có lẽ bén duyên với đòn bánh đặc trưng của vùng quê nghèo mà đơn giản, mộc mạc nơi đất Trà Cuôn này. Cô gái 8 tuổi với cái tên thường gọi là Hai Lý (chị lớn trong nhà – chị hai) vẫn ý thức được là phải học thật giỏi để phụ gia đình và nuôi dạy các em nhưng đã quyết định nghỉ học khi mới còn ngồi ở lớp 5 để đi bán bánh kiếm tiền vì len lõi trong đó là yêu cái đòn bánh tét này.

          Vào những ngày giữa năm 1976, với bốn đòn bánh lấy từ các chủ bánh ở chợ được Hai Lý mang trên vai ra đồng bán, tiếp ngày qua ngày số lượng bánh được mang bán lại được tăng thêm gấp đôi rồi lại gấp ba gấp bốn. Việc mua bán ngày càng suông sẻ thêm. Thọt nghĩ việc lấy bánh qua tay các chủ bánh cũng không lời được nhiều hơn. Hai Lý tìm tòi và học hỏi thêm cách gói bánh từ người bà và được chỉ dẫn từ mẹ ruột và các dì các cô. Qua nhiều lần đút kết và được nhiều sự ủng hộ của bà con đã góp ý chân thành giúp cho đòn bánh được ngon hơn và thừa hưởng các bí quyết từ ông bà xưa truyền lại. Cuối vào năm ấy đòn bánh được đi xa hơn không chỉ là bưng bán ở đồng hay ở chợ Trà Cuôn, mà Hai Lý còn đi theo xe đò bán cho khách ngồi xe ăn. Dần dần len lõi qua nhiều vùng cận khác, cả khi lên tỉnh lụy. Việc buôn bán như vậy giúp cho Hai Lý ngày càng được nhiều người biết đến và tìm đến để đặt hàng.

          Một lần tình cờ thay nhân bánh từ mỡ heo qua thịt nạt đã làm mới thêm đòn bánh tét. Tiếp đó là đòn bánh tét chứa thịt, mỡ, đậu xanh và lòng đỏ trứng vịt muối. Hai Lý nghĩ rằng: “Tại Trà Vinh là nơi giao thoa giữa 3 dân tộc: Kinh, Khmer, Hoa”  đoàn bánh sẽ thể hiện được nét gì đó riêng của Trà Vinh. Trong khi đó, bánh tét hiện tại đã có đậu mỡ, nét riêng của người Khmer, thêm thịt của người Kinh, trứng muối theo cách của người Hoa. Để giảm độ mặn, Hai Lý chỉ lấy lòng đỏ trứng muối cho vào nhân bánh tét.

          Với nhiều thay đổi qua bao năm tháng, từ đòn bánh chỉ vày hào xong đến vày ngàn. Đòn bánh tét với cái tên gọi Hai Lý đã hình thành và định hình thương hiệu của mình từ lúc ấy. Bánh tét Hai Lý được ưa chuộng nhiều hơn trong các ngày lễ, tết và đám tiệc. Sự hòa nhã của đòn bánh giản dị này lại không dừng ở đó ngày càng được thay đổi và thêm vào đó là các sản phẩm bánh tét có màu từ lá cẩm, lá ngót, gạch tôm,… cũng tạo nên thâm niên trong cái nghề mà chỉ là bén duyên.

          Từ những 1990 đến 1991 làng nghề bánh tét Trà Cuôn cũng dần hình thành với nhiều hộ gói bánh tét có cả bán ở chợ, ở bến xe. Nhưng cái nét riêng của đoàn bánh Hai Lý thì hoàn toàn khác vẫn giữ vị bùi bùi mà mằm mặn mùi muối biển trông khoanh bánh. Đòn bánh vùng nơi đây đi xa hơn và được nhiều người biết đến, tìm mua về dùng hay làm quà tặng như một vật mang tinh thần, mang cả một vùng Trà Vinh gói trọn vào đấy.

Đầu năm 2004 Bánh Tét Hai Lý Trà Cuôn được ghi hình và giới thiệu sản phẩm lần đầu tiên trên đài phát thanh truyền hình Trà Vinh nêu bậc lên hình ảnh bánh tét trong ngày tết cổ truyền của dân tộc.

Năm 2005 – 2006 được Chương trình Nhịp Sống Đồng Bằng đài Truyền hình Vĩnh Long ghi hình và giới thiệu Sản Phẩm Bánh tét Hai Lý – Trà Cuôn như một sản phẩm, ẩm thực đặc sản của Trà Vinh. Nhờ vào đấy mọi người biết đến Hai Lý nhiều hơn và cũng vinh danh như một món ăn đặc sản không kém phần dứa sáp nức tiếng của tỉnh. Liên tiếp những năm sao Hai Lý cũng đồng thời nhận được chứng nhận  sản phẩm nông nghiệp nông thôn tiêu biểu ngày càng hòa nhập hơn ở các hội nghị kết nối giữa các tỉnh và thành phố Hồ Chi Minh.

Không dừng lại ở đó, bánh tét Hai lý ngày càng phải hoàn thiện hơn góp phần làm tăng chất lượng đặc sản của Trà Vinh, tô thêm nét văn hóa về ẩm thực của miền sông nước. Chính vì mục tiêu đó nghề lại tiếp nối nghề cái nghề đồi hỏi phải có sự tỉ mỉ từng khâu và cẩn trọng ở từng đoạn chọn nguyên liệu được truyền lại cho các con trong gia đình. Và bí quyết về đòn bánh tét thì được chia sẻ rộng rãi. Nhưng bánh tét Trà Cuôn thì không lẫn vào đâu được, có lẽ ảnh hưởng của nguyên liệu tại vùng, con người tại đây hay chính vì con nước mang phù sa ngọt lịm cũng không xác định được nữa.

Khẳng định được chặn đường mình đi từ hình thành sản phẩm của Hai Lý tiếp đến thế hệ con gái. Thương hiệu sản phẩm bánh tét Hai Lý được gìn giữ và phát huy theo đúng các cơ sở pháp lý từ: Thương hiệu, nhãn hiệu, bao bì, nhà xưởng đảm bảo an toàn và hợp vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường đã được quan tâm chăm chút nhiều và nhận được nhiều sự hỗ trợ của các cơ quan liên ngành Công thương và Đầu tư phát triển để đưa sản phẩm được xa hơn trong các hội chợ, hội nghị. Trong đó dự án SME Trà Vinh bồi dưỡng nhiều kiến thức, nhiều mặt từ giá trị vật chất theo gói hỗ trợ lẫn giá trị tinh thần sâu sắc.

Nhận thức được nhiều biến chuyển về xã hội trong thời đại mới, thời đại công nghiệp hiện đại hóa trong thời buổi công nghệ phát triển không dừng bước. Từ khâu chọn lọc, chế biến đến các khâu thủ công để sản xuất sản phẩm rồi đến đóng gói, bao bì. Luôn tìm cách để bảo quản bánh được lâu hơn mà không bị đổi vị vốn có bằng việc hút chân không. Vốn bánh tét Hai Lý là thực phẩm sử dụng có thời hạn, việc vận chuyển bánh cũng khá mất nhiều thời gian. Đòn bánh có thể đi xa hơn trên các tuyến đường tỉnh lân cận hay đến thành phố Hồ Chí Minh và xa hơn có thể. Nhưng đa phần chỉ trong nước, với mong mỏi và nhu cầu của thực khách Kiều bào thì hoàn toàn khó có thể đáp ứng được. Một số sản phẩm tại cơ sở có thể vận chuyển đi được, lý do là bánh không có chứa thịt, mỡ và ngược lại các loại bánh khác thì qua các cửa khẩu hay vận chuyển bằng đường bay thì gặp nhiều khó khăn trong vấn đề thực phẩm.